54. İntizarın, itirazın zaviyeni belli ediyor… şehrini yahut laedri’nin birini.

Bütüne dahil olanı ayıklamak ve onların aralarındaki ilişkileri araştırmak dürtüsü o bütünü anlamak uğraşısına üşendiğimizdendir. Yani üşenen o kişidir ki sırtını dönüp gitmez. Aksine ara ara üstüne eğilir o bütünün ve tesadüf ettiği unsurlarının altını çizer. Teşhis der bunlara alelacele.

Altı çizililerin karşılaştırmasını yapar. Kesişmelerin, örtüşmelerin, ayrılmaların tarifine yönelir. Fakat bir türlü bütüne gelemez. Zaten bütünden kaçtığı için tafsilatın içindedir. Muhtasara gelemez ilanihaye. Modern kişi üşenen kişidir keza. Nazariyatı tenkısat ve arzı da itirazdan ibarettir bu kişinin. Kuvve-yi zaviyesi mesabesindeki şehri de işte hal-i hazır şehirleri ibra eder. Zehir gibi bu şehirleri.

Benim şu şehir yazılarım ise bu ithamdan beridir. İskan ile iktisat ile meslekler ile hukuk ile itikat ile tarih ile tedrisat ile siyaset ile şehri tavzih etmeye azmim o ithamdan beridir. Bir bütünden demleri tahrir ediyorum zira. Şehir bir isim indimde. Ve şu kadar yazdığım cihetleriyle aslında şehre dair vasıfları ve fiilleri tebarüz ettiriyorum. İsmi parçaladığım ve o parçalardan birer altı çizili alt başlıklar döktürdüğüm sanılıyor fakat. Değil oysa…

Ya nedir peki biraz açıklayayım istiyorum. Bir modernist bir üşengeç kişi değilim ifade edeyim.

Nihayetler, neticeler hataları ve isabetleri tasrih eden büyük mahkemelerdir. Adını kaza koyduğumuz “hakimler” hadisatın son tevlidi olan hadise tarafından açılan mahkemeyi karara rabteder. Bu mahkemeyi açan son hadiseyi tayin edebilmek için basiret iktiza eder. Basiret burada mahkemenin katibi vasifesini ifa eder. Onun tasdiki yok ise mahkeme muhakemeye geçmez.

Bassır “evet mahkemesi vaciptir” tasdiki için  hadisenin dahilini ve haricini teşhis etmiştir. Yani hududunu çekmiş ve o dairede hangi fail, zaman, nesne hangi yere müteallik ise onu tavzih etmiştir.

Dariy, bassırın bildirdiği bu münderecatı diğer illiyetlerle münasebet ve icap halveti içindeyse öylece muharrik-müteharrik, hazır-müstahzır terkibini tesbit eder. Yani müdiri, medarı tayin edendir dirayet.

Niçin bakıyorsun, nereye bakıyorsun, nereden bakıyorsun, nasıl bakıyorsun? Bu dördü bir bütündür. Ve bir vücut olarak büsbütün şehirdir bakarken durduğun o yer. Ve büsbütün şehre bakıyorsundur. Ve sadece şehre bakıyorsundur. Aksi halde göremeyeceksin, göremezsin.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s