75. Şehir “şen ağırdır erken” diyerekten yücelemez.

Halka (belki hiç belki ilk planda) tatmin edici gelmeyeceğini bile bile yaratıcısı oldukları bilgileri “yalın yahut bileşik” okumak imkanı veren rafenerileri önermekle yanlış mı yapıyormuşum! Televizyondan, gazeteden, internetten, ders kitaplarından, ansiklopedilerden, salnamelerden yayılan “bir istatikçi” sadası [yalanı] yerine koymayın önerdiğim bu rafinasyonu… diyorken, bir ihtimal biraz kulak kabartıyorlardır. Ama yine de “uzağa ve bir meçhul uzama” şimdiden ve buradan bir kumandayla karar kondurmak, hatta eylem başlatmak akıl kârı gelmemesine çalışanlar var besbelli. Bilhassa istikbal ve hoşamedilere mükaşefeleriyle katkı verir görüntüsü içinde görüntü verdikleri halde aksine çalışanlar bunlar.

Psikiyatrın analizlerini muteber saydırmaktan geri durmuyorlar lakin.

Hemşehrinin “karar etme”lerinin sonuçlarını niçin kaydediyoruz? Evet, bunu halktan birileri olupdurdukta irade etmedik. Sanılır ki müdir zevatın mevazıdır şu kayıt kürek meşgalesi. Gerçi benim gözümde müdir-medar ayırımı yoktur. Vaki ayırımı kişilik yarılması mesabesinde görürüm, tevil ederim. Neyse… cemiyet ümmiye mevkiinde iken bu kişilik yarılması hiç yoktu veya galip değil idi. Şimdi… (bir ilerleme sanılmasının aksine) iptilaların galebesi, bidatlerin peydalanmasıyla bu “sonuç kütüklerini” niçin tuttuğumuzu umumun malumundan kovdu, kaçırdı. Mecburiyet altına sokulamasa bir tacir bugün bile defter tutmayı bırakır. Hatta çoğunluk hocanın bile defteri attığı malum. Ve’l-hasıl, kararlarımızın ve halleremizin niçin ve neden “değiştiğine” vuzuh getirmek ihtiyacı hiçbir zaman “gerek”ten düşmediğine rağmen ne kararlarımızı ne sonuçlarını kayda geçirmeyi idrak ediyoruz!

“Ey maişetine, nafakasına bakan hane reisi; ey vekilini-encümenini seçecek olan seçmen; ey sermayesini tedebbur edecek olan tacir… ilahiri kişioğlu kişi sen, demek ki böyle olmaktaymış deyip de nedenlere bakmayarak inanılır bir hali teşhis için bile şu kütüklere dirayet verecek bir tek sensin”. Kaldı ki “hal-i hazırın seni hangi hale götüreceğini kestirebilmek için, yani o hal-i hazır senin indinde mutlak-muhakkak değilse bile istikbale ilişkin kuvvetli ihtimali geçici gerçeklerden çıkarmak zorunda” değil misin?

Seni, akıl yürütmeye zorlayan sadece amaçlanmış olmandır. Fakat yalıtık bir ortamda değilsin. Belli şartlar içindesin. Ve bu şartlar “sana da belli” olsun diye bir umurun var. Yok mu!? O halde sen bir parazitsin sadece. Ben böyle birini hemşehri saymıyorum…

Biçimsel düşün diyorum. Kötünün eline düşmeyelim diyorum. Tümdengelimsel ve tümevarımsal düşünüşü tevhid edebilmek sayesinde kötüye fırsat vermemiş olacağız diyorum. Akledişimiz dikotomiden kurtarılabilsin isteyenler bu tevhidi mümkün kılan “bilgileşme altyapısını” reddedemez diyorum. Suni birçok yoklamalar ve varlamalar saymacası yolundan elimize geçen elbette sadece “olasılar” ve “benzeşimler” olacaktır. Fakat önerdiğim bilgileşme teçhizatı doğal gözlem yeteneği kazandıracak hepimize, eşit ve ölçülebilir hem de. Sen’i ve toplumu ayrı ayrı köşelerde tutarak ancak başarılabilir deneylerle elde edilen ancak ve ancak “başkası gibi düşünerek”, yalıtık düşünerek varılabilen kanaatlerdir. Lakin ha seni ha toplumu hem seni hem toplumu kararı da işi de yapan tek bir hüviyet zarfında bütün failleri tek mecrada tutabilerek düşünmek aradığımız “kesinliğin” ta kendisi değil mi? Deneysel geçerler ve mantıksal çıkarımlar, kişisel amaçlar ve toplumsal mevcutlar birbirinden kopuk oldukça isabet bir muhal elbet. Bu muhal işte, Yücelmeye mani. Muhale meydan açmak, meydanı muhallere bırakmak, muhalden mükaşefeye bel bağlamak dışımızdan öğretenleri, ama güya öğretenleri fakat gerçekte “biçimsel akıl yürütmenin önüne” güçlük çıkaranları halaskar saymamız kendimize ettiğimiz en büyük fenalıktır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s